Als je ooit iets hebt gezocht en daarna overal advertenties daarvoor hebt gezien, dan verbeeld je je dat niet. Dat is online tracking in actie.

De meeste mensen denken dat tracking alleen om cookies gaat, maar in 2026 is het veel meer dan dat. Websites en apps gebruiken trackers, advertentiecookies en andere technieken om te achterhalen wat je online doet, een profiel van je op te bouwen en je gerichte advertenties te tonen.

Het goede nieuws: je hoeft geen tech-expert te zijn om tracking te verminderen. In deze gids leer je wat trackers zijn, hoe cookies werken en wat de eenvoudigste manieren zijn om je cookie-instellingen te beheren en je privacy online te beschermen.

Als je ook een eenvoudige offline privacylaag wilt, kun je hier de analoge privacyproducten van Spy-Fy bekijken.

Wat zijn trackers (en waarom zijn ze belangrijk)?

Een tracker is een stukje technologie dat wordt gebruikt om informatie te verzamelen over wat u online doet. Trackers kunnen worden gebruikt voor analyse, personalisatie en reclame. Ze kunnen ook worden gebruikt om gedetailleerde profielen op te stellen die worden gedeeld met derden.

Veelvoorkomende soorten trackers zijn:

• Trackingcookies (inclusief cookies van derden)
• Trackingpixels (kleine onzichtbare afbeeldingen die activiteiten rapporteren)
• Scripts (code die gedragsgegevens verzamelt)
• Fingerprinting (een methode die u identificeert aan de hand van uw apparaat- en browserinstellingen)
  

Veel websites zijn afhankelijk van tracking om geld te verdienen, vooral via advertenties. Maar het nadeel is dat uw gedrag kan worden verzameld, opgeslagen en soms op grotere schaal wordt gedeeld dan u verwacht.

Uitleg over cookies: 

Cookies zijn kleine tekstbestanden die websites in uw browser opslaan. Ze helpen websites om uw voorkeuren te onthouden, u ingelogd te houden en (soms) bij te houden wat u doet.

Het belangrijkste is: niet alle cookies zijn slecht.

Sommige cookies zijn nuttig, bijvoorbeeld om te onthouden wat er in uw winkelwagen zit. Andere zijn bedoeld om u te volgen, zoals advertentiecookies die u op verschillende websites volgen.

Eigen cookies versus cookies van derden (kort en eenvoudig)

Eigen cookies
Deze worden gemaakt door de site die u bezoekt. Ze kunnen worden gebruikt voor inlogsessies, instellingen en soms voor basisanalyses.

Cookies van derden
Deze worden gemaakt door een ander bedrijf (vaak een advertentienetwerk) en kunnen u op meerdere sites volgen. Dit is een van de redenen waarom mensen het gevoel hebben dat “het internet hen in de gaten houdt”.

Wat is een cookiebanner (en waar moet u op klikken)?

Een cookiebanner is die pop-up die u vraagt om cookies te accepteren wanneer u een website bezoekt.

Sommige banners zijn nuttig en duidelijk. Andere zijn met opzet verwarrend. Veel mensen klikken op ‘Alles accepteren’ om de banner te laten verdwijnen, waardoor advertentiecookies en cookies van derden onmiddellijk kunnen worden geplaatst.

Een praktische regel:

Als u twijfelt, klik dan op ‘Alles weigeren’ (indien beschikbaar).
Of kies ‘Aanpassen’ en schakel de opties voor advertenties en cookies van derden uit.
Dit is een van de eenvoudigste wijzigingen die u kunt aanbrengen zonder een website te verstoren.

Waar worden cookies opgeslagen: waar bevinden cookies zich op uw apparaat?

Dit is een veelgestelde vraag, die van belang is voor uw privacy. Cookies worden opgeslagen in het lokale opslaggebied van uw browser. Dat betekent dat ze op uw apparaat (computer of telefoon) worden opgeslagen in een browserspecifieke map of database.

Als mensen vragen: “Waar worden cookies opgeslagen?”, is het eenvoudigste antwoord:

Ze worden lokaal in uw browser opgeslagen en elke browser beheert ze afzonderlijk. Dat is ook de reden waarom het wissen van cookies in Chrome niet automatisch leidt tot het wissen van cookies in Safari of Firefox.

Hoe controleer ik cookies in mijn browser?

Als u zich ooit heeft afgevraagd “hoe controleer ik cookies?”, dan denkt u al als een privacybewuste gebruiker. In de meeste browsers kunt u cookies per website bekijken. U vindt dit meestal onder:

Instellingen → Privacy / Beveiliging → Cookies en sitegegevens

In veel browsers kunt u ook naar een specifieke site zoeken en alleen die cookies verwijderen, in plaats van alles te verwijderen. Dit is handig als u tracking wilt verminderen, maar uw opgeslagen aanmeldingen wilt behouden. Voor meer inzicht in tracking kunnen privacytools zoals Ghostery u laten zien welke trackers op een pagina worden geladen.

Hoe u cookies op uw computer kunt wissen (en waarom het wissen van de cache ook belangrijk is)

Als u een nieuwe start wilt maken, moet u zowel cookies als de cache wissen.

Cookies slaan identificatiegegevens en voorkeuren op. De cache slaat opgeslagen bestanden zoals afbeeldingen en scripts op, zodat websites sneller laden. Daarom zoeken veel mensen naar ‘cache wissen’ wanneer ze vreemd gedrag opmerken of meer privacy willen.

Hier is de eenvoudige versie:

• Wis cookies als u tracking-identificatiegegevens wilt verwijderen.
• Wis de cache als u opgeslagen websitebestanden wilt verwijderen (en laadproblemen wilt oplossen)In de meeste browsers kunt u dit hier doen:

Instellingen → Privacy → Browsegegevens wissen

Hier vindt u meestal ook instructies voor ‘cookies op de computer wissen’, omdat het proces browsergebaseerd is (en niet apparaatgebaseerd).

Kunt u zonder cookies worden gevolgd? Ja.

Zelfs als u cookies blokkeert, kan tracking nog steeds plaatsvinden.

Websites kunnen gebruikmaken van:

• Fingerprinting (op basis van uw browser en apparaatfuncties)
• Op aanmeldingen gebaseerde tracking (wanneer u bent aangemeld bij een platform)
• Trackingpixels in e-mails
• App-gebaseerde identificatiegegevens op mobiele apparaten

Daarom draait moderne privacy om het verminderen van blootstelling op meerdere niveaus, niet alleen om cookiebanners.

Cookie-instellingen: de meest effectieve wijzigingen die u vandaag kunt aanbrengen

Als u de beste stappen wilt zetten op het gebied van ‘inspanning versus impact’, begin dan hier. Dit zijn praktische maatregelen die worden aanbevolen in privacybronnen en handleidingen voor het blokkeren van trackers.

1) Blokkeer cookies van derden

In de meeste browsers kunt u cookies van derden met één schakelaar blokkeren. Dit vermindert cross-site tracking zonder de meeste sites te verstoren.

2) Beperk advertentiecookies

Sommige browsers labelen deze als ‘trackingcookies’ of ‘advertentiecookies’. Schakel deze waar mogelijk uit.

3) Gebruik privé browsen verstandig

De privémodus kan lokale opslag verminderen, maar maakt u niet onzichtbaar. Het zorgt er vooral voor dat uw browser na de sessie geen geschiedenis en cookies opslaat.

4) Voeg een trackerblokkering toe

Tools zoals Ghostery richten zich specifiek op trackers en kunnen helpen om onzichtbare trackingscripts te verminderen.

5) Controleer app-machtigingen

Op mobiele apparaten gebeurt tracking vaak via apps.

Controleer welke apps toegang hebben tot:

• Locatie
• Contacten
• Camera en microfoon
• Advertentie-identificatiegegevens